Parfum, Limonene, Linalool, Citral. Bốn chữ cuối cùng trên bảng thành phần của nhiều lọ kem và chai dầu thơm. Chúng có mặt ở đó vì một điều khoản của luật mỹ phẩm châu Âu, và từ tháng 7 năm 2026 danh sách ấy dài hơn nhiều.
Dòng chữ nhỏ nhất trên nhãn
Một bảng thành phần mỹ phẩm theo luật EU đọc từ trên xuống theo hàm lượng giảm dần. Nước, dầu, chất nhũ hoá đứng đầu. Gần cuối là một chữ gộp: parfum. Quy định (EC) 1223/2009 cho phép gọi chung mọi hỗn hợp hương và nguyên liệu của nó bằng một chữ này, để công thức hương không phải công khai từng thành phần.
Nhưng chữ gộp ấy có một ngoại lệ. Cùng điều khoản yêu cầu ghi thêm tên riêng của những chất được liệt kê trong cột ghi chú của Phụ lục III. Đó là các chất gây dị ứng hương liệu. Khi hàm lượng của một chất như vậy trong sản phẩm vượt một ngưỡng nhất định, tên nó phải xuất hiện, dù nó nằm trong parfum.
Vì thế những chữ Limonene, Linalool, Citral, Geraniol, Eugenol thường đứng sau parfum, ở dòng cuối. Chúng không phải thành phần được thêm riêng. Phần lớn trường hợp, chúng là một phần của chính hỗn hợp hương, được tách tên ra để người cần biết có thể đọc thấy.
Dòng chữ ấy nhỏ, nhưng lý do của nó được viết rất rõ. Phần mở đầu của quy định năm 2023 mô tả dị ứng tiếp xúc là một thay đổi suốt đời trong cách cơ thể phản ứng với một chất cụ thể. Một người đã mẫn cảm có thể phản ứng ở nồng độ thấp hơn nhiều so với mức gây mẫn cảm ban đầu. Cũng văn bản ấy ước tính tỉ lệ người dân EU dị ứng với chất gây dị ứng hương liệu khoảng 1 đến 9 phần trăm.
Từ 26 chất đến danh sách mới
Danh sách cũ thường được gọi là 26 chất gây dị ứng hương liệu: linalool, limonene, citral, eugenol, geraniol, citronellol, coumarin, và những chất khác, cùng hai chiết xuất rêu sồi và rêu cây. Khi Quy định (EU) 2023/1545 được ban hành ngày 26 tháng 7 năm 2023, chính văn bản ghi rằng lúc ấy có 24 chất gây dị ứng thuộc các mục 45 và 67 đến 92 của Phụ lục III đang phải ghi tên riêng.
Cơ sở của danh sách mới là một ý kiến của Uỷ ban Khoa học về An toàn Người tiêu dùng (SCCS), thông qua tại phiên họp ngày 26 và 27 tháng 6 năm 2012. SCCS xác nhận các chất cũ vẫn còn phù hợp, và xác định thêm 56 chất gây dị ứng hương liệu đã gây dị ứng rõ ràng ở người mà chưa phải ghi tên riêng. Quy định 2023/1545 đưa 56 chất ấy vào Phụ lục III.
Danh sách mới có cả phân tử đơn lẻ lẫn tinh dầu nguyên chai. Về phân tử, có carvone, menthol, anethole, linalyl acetate, vanillin. Về tinh dầu và chiết xuất, văn bản liệt kê tên riêng cho tinh dầu chanh (Citrus limon), oải hương (Lavandula angustifolia) và lavandin (Lavandula hybrida), bạc hà cay (Mentha piperita), bạch đàn (Eucalyptus globulus), ngọc lan tây (Cananga odorata), sả (Cymbopogon), hoa hồng Damascena, phong lữ, hoắc hương, đàn hương trắng, lá đinh hương, lá quế cassia.
Văn bản cũng gom một số chất vào một tên. Geranial và neral được ghi chung là Citral. Hai dạng đối quang của limonene và dạng racemic dipentene được ghi chung là Limonene. Một điểm đáng chú ý khác nằm trong phần mở đầu: các chất có thể chuyển thành chất gây dị ứng đã biết qua oxy hoá trong không khí hoặc qua chuyển hoá trong cơ thể được xem như tương đương với chất gây dị ứng, và chịu cùng các yêu cầu.
Ngưỡng ghi nhãn cho sản phẩm rửa trôi và lưu lại
Ngưỡng không đổi so với danh sách cũ. Một chất gây dị ứng phải được ghi tên khi hàm lượng của nó vượt 0,001 phần trăm trong sản phẩm lưu lại trên da, và vượt 0,01 phần trăm trong sản phẩm rửa trôi. Tính theo đơn vị quen hơn, đó là 10 ppm và 100 ppm. Sản phẩm lưu lại gồm kem, dầu dưỡng, nước hoa; sản phẩm rửa trôi gồm xà bông, dầu gội, sữa tắm.
Hai ngưỡng khác nhau mười lần vì thời gian tiếp xúc khác nhau. Một lớp dầu dưỡng ở trên da nhiều giờ; một lớp bọt xà bông ở trên da vài chục giây rồi bị nước cuốn đi. Ngưỡng ghi nhãn là ngưỡng thông tin, không phải giới hạn sử dụng. Một chất có thể có mặt ở mức cao hơn ngưỡng nhiều lần mà vẫn hợp lệ, miễn là tên nó được ghi và các giới hạn riêng khác, nếu có, được tôn trọng.
Mốc chuyển tiếp được ghi trong phần phụ lục. Sản phẩm không đáp ứng yêu cầu mới chỉ được đưa ra thị trường EU đến ngày 31 tháng 7 năm 2026, và chỉ được tiếp tục bày bán đến ngày 31 tháng 7 năm 2028. Phần mở đầu giải thích khoảng ba năm và năm năm ấy bằng số lượng lớn chất mới phải ghi tên và số lượng lớn sản phẩm liên quan. Tính đến thời điểm bài này được viết, mốc thứ nhất đã qua.
Phụ lục còn thêm một điều kiện cho một số chất dễ oxy hoá. Limonene phải có chỉ số peroxide dưới 20 mmol trên lít. Một số tinh dầu lá kim và nhựa thông trong danh sách có yêu cầu chặt hơn, dưới 10 mmol trên lít. Điều kiện này nhắm vào chất lượng của nguyên liệu tại thời điểm dùng, không chỉ vào tên của nó.
Linalool, limonene trong tinh dầu
Những chất trong danh sách không phải thứ lạ được đưa vào tinh dầu. Chúng là tinh dầu. Limonene chiếm từ 57 đến 76 phần trăm tinh dầu chanh ép lạnh. Linalool chiếm từ 59 đến 88 phần trăm tinh dầu hạt rau mùi và hơn một nửa tinh dầu húng quế chemotype linalool. Eugenol là cấu tử chủ đạo của đinh hương, lá quế, pimenta.
Một phép tính cho thấy vì sao gần như mọi sản phẩm có tinh dầu cam chanh đều ghi Limonene. Một chai dầu dưỡng pha 2 phần trăm tinh dầu chanh chứa khoảng 1,1 đến 1,5 phần trăm limonene. Con số ấy cao hơn ngưỡng 0,001 phần trăm của sản phẩm lưu lại hơn một nghìn lần. Cũng chai ấy chứa geranial và neral, hai dạng của citral, chiếm tổng cộng khoảng 0,9 đến 6,3 phần trăm tinh dầu chanh; trong chai dầu dưỡng, citral vẫn vượt ngưỡng.
Với quy định mới, chính tinh dầu chanh cũng có tên riêng trong Phụ lục III. Một sản phẩm lưu lại có tinh dầu chanh vượt ngưỡng sẽ ghi Citrus Limon Peel Oil, rồi ghi thêm Limonene, Citral, và những chất khác có mặt trên ngưỡng. Nhãn dài hơn không có nghĩa sản phẩm đã đổi; nó chỉ nói nhiều hơn về thứ vốn đã ở trong chai.
Khi hàm lượng của một chất được tính, luật tính theo hàm lượng thực tế trong sản phẩm, bất kể chất ấy đến từ một phân tử tổng hợp hay từ một tinh dầu. Trang một chiết xuất trong thư viện ghi lại cách làm thực tế: các cấu tử có tên trong danh sách được tính từ hàm lượng thật của từng lô. Tinh dầu chanh từ hai vụ khác nhau có thể cho hai nhãn khác nhau ở dòng cuối.
Oxy hoá làm tăng khả năng gây dị ứng
Một chai tinh dầu mở nắp là một phản ứng hoá học chậm. Oxy trong khoảng trống của chai gặp các phân tử terpene, và theo thời gian tạo ra hydroperoxide, epoxide, các alcohol và ketone mới. Limonene tinh khiết được xếp vào nhóm quan ngại thấp; limonene đã oxy hoá thì khác.
Dữ liệu trong trang limonene của thư viện cho thấy khác biệt ấy bằng số. Ở nồng độ 1 đến 3 phần trăm, limonene tươi gây phản ứng dị ứng ở 0 đến 0,56 phần trăm trong hàng nghìn bệnh nhân viêm da được thử. Limonene đã oxy hoá, ở 3 phần trăm, gây phản ứng ở 0,9 đến 2,8 phần trăm. Tổng hợp các dữ liệu cho thấy oxy hoá có thể làm khả năng gây dị ứng tăng khoảng mười lần. Các hydroperoxide là thủ phạm chính.
Trang an toàn của thư viện ghi thêm một con số về tốc độ. Sau mười hai tháng ở nhiệt độ phòng trong chai đã mở, hàm lượng monoterpene trong tinh dầu chanh có thể giảm từ 97 phần trăm xuống dưới 31 phần trăm; phần mất đi chuyển thành các sản phẩm oxy hoá. Linalool cũng oxy hoá theo cách tương tự, và trang của nó khuyến nghị thêm 0,1 phần trăm BHT hoặc tocopherol, giữ chỉ số peroxide dưới 20 mmol trên lít.
Điều này giải thích vì sao quy định mới xem các chất có thể chuyển thành chất gây dị ứng qua oxy hoá là tương đương với chất gây dị ứng, và vì sao limonene đi kèm một giới hạn peroxide. Nhãn ghi tên chất; bảo quản quyết định chất ấy đang ở dạng nào. Chai tối màu, nắp kín, nơi mát, và vòng quay nhanh là phần việc mà không dòng chữ nào trên nhãn làm thay được.
Đọc nhãn một chai tinh dầu chanh
Một chai tinh dầu chanh ép lạnh mang theo ba lớp thông tin, mỗi lớp trả lời một câu hỏi khác nhau. Tên thực vật và bộ phận, Citrus limon, vỏ quả, ép lạnh, cho biết chai này là gì. Danh sách chất gây dị ứng cho biết người đã mẫn cảm với chất nào cần để ý. Hướng dẫn pha loãng và bảo quản cho biết chai này nên được dùng thế nào.
Đọc lớp thứ hai cần một thái độ đúng. Tên Limonene trên nhãn không phải một lời cảnh báo rằng sản phẩm nguy hiểm. Phần mở đầu của quy định năm 2023 gọi việc ghi tên là một biện pháp phòng ngừa thứ cấp: thông tin để người đã dị ứng với một chất cụ thể có thể tránh nó. Với phần lớn người dùng, dòng ấy không đòi hỏi điều gì. Với một số ít, nó là dòng quan trọng nhất trên chai.
Lớp thứ ba thuộc về người dùng. Tinh dầu chanh ép lạnh còn có furocoumarin, trong đó có bergapten, nên có một ngưỡng riêng về nhạy cảm ánh sáng khi bôi lên vùng da phơi nắng. Đó là một câu chuyện khác, không nằm trong danh sách chất gây dị ứng, và có trang riêng trong thư viện. Nhãn chất gây dị ứng chỉ trả lời một câu hỏi; nó không thay cho các câu hỏi còn lại.
Tiêu chuẩn của ngành hương liệu, IFRA, đi song song với luật EU nhưng không trùng với nó. Bài Một bộ tiêu chuẩn cho mọi chai giải thích chỗ khác nhau ấy, còn bài về bảng thành phần INCI đi tiếp vào những dòng phía trên chữ parfum.
Những cái tên ở cuối bảng không mới.
Chúng đã ở trong vỏ chanh, trong hạt rau mùi, trong nụ đinh hương.
Luật chỉ yêu cầu gọi chúng ra.