Quá trình · Process · Tháng 9, 2026

Một bộ tiêu chuẩn cho mọi chai

One Set of Standards for Every Bottle

プロセス

Một tập tài liệu 709 trang, bản tháng 1 năm 2024, gồm các tiêu chuẩn IFRA đến hết bản sửa đổi thứ 51. Mỗi trang là một chất hoặc một nhóm chất, và dưới tên chất là một bảng mười hai nhóm sản phẩm với mười hai con số. Bài này đọc một trang như thế từ trên xuống.

Một bảng số cho từng chất

Trang về citral bắt đầu bằng số CAS, 5392-40-5, cùng hai số của geranial và neral. Tiếp theo là các tên đồng nghĩa, lịch sử công bố, rồi hai ngày áp dụng. Sau đó là một dòng in hoa: khuyến nghị giới hạn. Và cuối cùng là bảng nồng độ tối đa chấp nhận được trong sản phẩm hoàn chỉnh, tính theo phần trăm.

Bảng ấy đọc như sau. Nhóm 1, sản phẩm cho môi, 0,11 phần trăm. Nhóm 4, nước hoa, 0,60 phần trăm. Nhóm 5A, lotion toàn thân, 0,15 phần trăm. Nhóm 9, sản phẩm rửa trôi như xà bông, 1,2 phần trăm. Nhóm 12, sản phẩm không tiếp xúc với da, không giới hạn. Cùng một phân tử, mười hai con số, tuỳ nơi nó sẽ đến.

IFRA là International Fragrance Association, hiệp hội quốc tế của ngành hương liệu, trụ sở ở Geneva và văn phòng vận hành ở Brussels. Tiêu chuẩn IFRA là bộ quy tắc tự quản của ngành: các công ty thành viên cam kết tuân thủ, và một số quốc gia viện dẫn chúng trong luật quốc gia. Các tiêu chuẩn được cập nhật theo từng bản sửa đổi có đánh số.

Bản sửa đổi thứ 51, thường gọi tắt là IFRA 51, được thông báo ngày 30 tháng 6 năm 2023. Nó không thay toàn bộ bộ tiêu chuẩn; nó thêm các tiêu chuẩn mới và sửa một số tiêu chuẩn cũ. Trong tập tài liệu hợp nhất, mỗi trang ghi rõ tiêu chuẩn ấy thuộc bản sửa đổi nào. Trang citral ghi bản 49, năm 2020. Trang methyleugenol ghi bản 51, năm 2023.

IFRA và RIFM

Một con số trong bảng IFRA không do IFRA tự đặt. Nó đến từ một chuỗi đánh giá bắt đầu ở một tổ chức khác: RIFM, Research Institute for Fragrance Materials, một tổ chức khoa học phi lợi nhuận thành lập năm 1966. RIFM thu thập và đánh giá dữ liệu an toàn của nguyên liệu thơm, và cung cấp nền khoa học cho các tiêu chuẩn.

Mỗi trang tiêu chuẩn có một mục ghi kết luận của Hội đồng chuyên gia về an toàn hương liệu. Hội đồng xem xét toàn bộ dữ liệu có sẵn về chất ấy và khuyến nghị nồng độ cho mười hai nhóm sản phẩm. Trang cũng ghi đặc tính nào dẫn dắt việc quản lý rủi ro: với citral là mẫn cảm da và độc tính toàn thân; với chiết xuất rêu sồi chỉ là mẫn cảm da.

Với mẫn cảm da, phương pháp từ bản sửa đổi 49 năm 2020 là đánh giá định lượng rủi ro, gọi tắt là QRA2. Điểm khởi đầu là NESIL, liều trên một đơn vị diện tích da mà ở đó một chất không được dự đoán sẽ gây mẫn cảm. Từ điểm ấy, giới hạn cho từng nhóm sản phẩm được tính theo lượng sản phẩm dùng, vùng da tiếp xúc và tổng phơi nhiễm từ mọi sản phẩm dùng hằng ngày.

Vì vậy khi nhiều đánh giá cho ra nhiều giới hạn, bảng IFRA giữ con số thấp nhất cho mỗi nhóm. Trang tiêu chuẩn viết rõ điều này: nồng độ tối đa chấp nhận được là mức thấp nhất thu được cho mỗi nhóm khi so các điểm cuối đánh giá.

Các nhóm sản phẩm từ 1 đến 12

Một chất tiếp xúc với da theo những cách rất khác nhau tuỳ sản phẩm. Son môi có thể bị nuốt một lượng nhỏ. Nước hoa xịt lên một vùng da nhỏ và ở lại nhiều giờ. Lotion phủ khắp cơ thể. Xà bông ở trên da vài chục giây. Nến thơm không chạm vào da. Mười hai nhóm sản phẩm IFRA là cách chia những khác biệt ấy thành các ô có thể tính toán.

Hệ mười hai nhóm được dùng từ bản sửa đổi 49, thay cho mười một nhóm trước đó. Một số nhóm tách thành nhóm con: 5A đến 5D, 7A và 7B, 10A và 10B, 11A và 11B. Những ví dụ dễ nhớ nhất là nhóm 1 cho sản phẩm môi, nhóm 4 cho nước hoa, nhóm 5A cho lotion toàn thân, nhóm 9 cho sản phẩm rửa trôi như xà bông, nhóm 12 cho sản phẩm không tiếp xúc da như nến và sáp thơm.

Khoảng cách giữa các nhóm có thể rất lớn. Với methyleugenol, bản sửa đổi 51 cho nhóm 4 là 0,011 phần trăm, nhóm 5A là 0,0015 phần trăm, nhóm 5B chỉ 0,00021 phần trăm, còn nhóm 12 là 0,066 phần trăm. Cùng một chất, giới hạn trong nước hoa gấp khoảng bảy lần giới hạn trong lotion toàn thân. Lý do không nằm ở chất mà ở cách dùng: lotion phủ diện tích da lớn hơn nhiều.

Với cùng một hỗn hợp hương dự định dùng cho nhiều nhóm, tiêu chuẩn yêu cầu áp dụng giới hạn chặt nhất. Một công thức vừa dùng cho nước hoa vừa dùng cho lotion phải được tính theo nhóm của lotion, trừ khi hai phiên bản được tính riêng.

Cấm, giới hạn và yêu cầu tinh khiết

Mỗi tiêu chuẩn IFRA thuộc một trong ba dạng, đôi khi nhiều hơn một. Cấm: chất này không được dùng làm nguyên liệu hương. Giới hạn sử dụng: chất này chỉ được dùng trong lượng ghi ở tiêu chuẩn. Yêu cầu tinh khiết: chất này chỉ được dùng nếu đạt các tiêu chí ghi ở tiêu chuẩn.

Safrole là ví dụ lâu đời của dạng cấm. Tiêu chuẩn về safrole, isosafrole và dihydrosafrole công bố năm 1987, theo bản sửa đổi 17, với một lần công bố trước đó năm 1976. Các chất này không được dùng làm nguyên liệu hương, và các chiết xuất tự nhiên chứa chúng cũng không được dùng để thay thế. Phần safrole đến từ tinh dầu tự nhiên được chấp nhận chừng nào tổng nồng độ trong sản phẩm hoàn chỉnh không vượt 0,01 phần trăm.

Methyleugenol là ví dụ của dạng giới hạn. Nó có mặt tự nhiên với lượng nhỏ trong nhiều tinh dầu, và các giới hạn đã dẫn ở trên áp dụng cho tổng lượng trong sản phẩm, gồm cả phần đến từ tinh dầu. Trang tiêu chuẩn có mục đóng góp từ các nguồn khác, dẫn tới một phụ lục liệt kê hàm lượng tự nhiên điển hình.

Chiết xuất rêu sồi mang cả hai dạng: giới hạn và yêu cầu tinh khiết. Giới hạn là 0,10 phần trăm cho nhóm 4 và 0,076 phần trăm cho nhóm 5A. Yêu cầu tinh khiết là atranol và chloroatranol mỗi chất dưới 100 ppm trong chiết xuất, acid dehydroabietic không quá 0,1 phần trăm, và không được thêm rêu cây. Tiêu chuẩn ghi rằng các mức trên không được nâng lên so với lần công bố ở bản sửa đổi 43 năm 2008, vì chúng gắn trực tiếp với lượng atranol và chloroatranol trong sản phẩm. Bài Rêu sồi · một lớp địa y trên vỏ cây kể phần còn lại.

IFRA và luật EU khác nhau ở đâu

Hai hệ thống cùng nhìn vào một chai, nhưng đứng ở hai chỗ khác nhau. IFRA là tiêu chuẩn tự quản của ngành, ràng buộc các thành viên qua cam kết. Luật mỹ phẩm EU, Quy định (EC) 1223/2009, là luật có hiệu lực trực tiếp tại mọi nước thành viên, và áp dụng cho sản phẩm hoàn chỉnh bày bán.

Luật EU có danh sách chất cấm trong mỹ phẩm ở Phụ lục II và danh sách chất chỉ được dùng với điều kiện ở Phụ lục III. Các chất xếp vào nhóm gây ung thư, gây đột biến hoặc độc cho sinh sản loại 1A và 1B bị cấm trong mỹ phẩm, trừ ngoại lệ hẹp. IFRA thì giới hạn theo nhóm sản phẩm với mười hai con số cho mỗi chất.

Chỗ khác rõ nhất nằm ở chất gây dị ứng. Với citral, luật EU yêu cầu ghi tên trên nhãn khi vượt 0,001 phần trăm trong sản phẩm lưu lại, nhưng mục citral trong Phụ lục III không đặt nồng độ tối đa. IFRA thì đặt nồng độ tối đa cho từng nhóm, 0,60 phần trăm trong nước hoa, 0,15 phần trăm trong lotion toàn thân, nhưng không quy định nhãn. Một bên nói với người đọc nhãn; một bên nói với người pha công thức.

Mốc thời gian cũng khác. Với các tiêu chuẩn công bố trong bản 51, ngày áp dụng là 30 tháng 3 năm 2024 cho công thức mới và 30 tháng 10 năm 2025 cho công thức đã có. Tiêu chuẩn ghi rõ các ngày này áp dụng cho việc cung cấp hỗn hợp hương, không áp dụng cho sản phẩm tiêu dùng đã có trên thị trường. Luật EU về nhãn chất gây dị ứng có mốc riêng, 31 tháng 7 năm 2026 và 31 tháng 7 năm 2028, như bài Những cái tên ở cuối bảng thành phần đã nêu.

Chứng nhận IFRA của một blend

Một blend tinh dầu là một hỗn hợp nhiều chất, và mỗi tinh dầu trong đó lại là một hỗn hợp nhiều chất. Để biết blend được dùng tối đa bao nhiêu trong một sản phẩm, cần cộng phần đóng góp của từng chất bị giới hạn, từ mọi tinh dầu có chứa nó. Kết quả được ghi trên một chứng nhận IFRA: giấy do nhà cung cấp cấp cho một hỗn hợp cụ thể, ghi mức dùng tối đa trong từng nhóm sản phẩm theo một bản sửa đổi nhất định.

Một phép tính giả định cho thấy cách làm. Một blend có 30 phần trăm tinh dầu chanh; tinh dầu chanh chứa geranial và neral, tổng cộng đến khoảng 6,3 phần trăm ở mức cao. Citral trong blend vì vậy có thể lên tới khoảng 1,9 phần trăm. Giới hạn citral nhóm 4 là 0,60 phần trăm, nên blend được dùng tối đa khoảng 31 phần trăm trong nước hoa. Giới hạn nhóm 5A là 0,15 phần trăm, nên trong lotion toàn thân blend chỉ được dùng tối đa khoảng 7,9 phần trăm.

Trên thực tế blend có nhiều chất bị giới hạn cùng lúc, và mức tối đa của blend trong mỗi nhóm là mức mà chất chặt nhất cho phép. Hàm lượng thật của mỗi lô tinh dầu khác nhau, nên một chứng nhận nghiêm túc tính theo phân tích của lô, không theo con số trung bình trong sách.

Chứng nhận không nói blend an toàn trong mọi hoàn cảnh. Nó nói blend này, ở mức dùng không vượt con số ghi cho nhóm này, phù hợp với bộ tiêu chuẩn của bản sửa đổi ấy. Muốn đọc nó đúng, cần đọc cả ba thông tin cùng lúc: nhóm sản phẩm, con số, và số của bản sửa đổi.

Một phân tử, mười hai con số.

Con số không nằm trong phân tử.

Nó nằm ở khoảng cách giữa phân tử và làn da.