Một ấm trà xanh vừa rót, hơi nước bốc lên mang theo mùi lá, mùi hoa và một chút vỏ cam. Mùi trà trong nước hoa gần như không bao giờ đến từ lá trà. Nó được dựng lại từ linalool, cam hương, hoa cam và một vệt gỗ. Bài này tháo mùi trà ra, rồi dựng một blend trà xanh chỉ bằng tinh dầu.
Lá trà và mùi của nó
Mọi loại trà, xanh, trắng, ô long, đen, đều đến từ một loài cây: Camellia sinensis, họ Theaceae, gốc ở Trung Quốc và Đông Nam Á. Điều làm chúng khác nhau là cách xử lý lá sau khi hái, và trước hết là mức độ oxy hóa mà lá được phép trải qua.
Chiết xuất từ lá trà có tồn tại, nhưng hiếm. Trang lá trà của thư viện ghi đây là nguyên liệu có sản lượng rất hạn chế, chủ yếu dùng trong nước hoa niche, với một nốt trà đen đặc trưng. Thành phần mùi được liệt kê gồm linalool, phenylethanol và geraniol.
Vấn đề lớn hơn là an toàn. Chiết xuất lá trà gây nhạy ứng da ở nồng độ rất thấp, 0,001 phần trăm trong thử nghiệm trên chuột lang. IFRA giới hạn nó ở 0,2 phần trăm cho kem, dầu và lotion cơ thể, và thư viện không khuyến nghị dùng trên da nhạy cảm, da tổn thương hay cho trẻ dưới hai tuổi.
Hai điều đó cùng dẫn đến một kết luận. Nếu muốn một mùi trà rõ ràng trên da, lá trà chỉ có thể là một vết. Phần còn lại phải đến từ những tinh dầu mang cùng các phân tử, hoặc gợi cùng một cảm giác.
Linalool: phần hoa trong trà
Linalool có mặt trong hơn 200 loại tinh dầu thương mại. Mùi của nó là hoa, hơi gỗ, sạch, nhẹ. Trong mùi trà, linalool là phần hoa mà người uống trà nhận ra khi nói một ấm trà thơm.
Nguồn linalool trong tủ tinh dầu rất rộng. Lá cây Ho chemotype linalool có từ 67 đến 91 phần trăm, gỗ hồng từ 82 đến 90 phần trăm, hạt ngò từ 59 đến 88 phần trăm. Neroli có từ 31 đến 54 phần trăm; cam hương có từ 4 đến 20 phần trăm linalool cùng 18 đến 28 phần trăm linalyl acetate.
Trong blend trà dưới đây, hạt ngò là nguồn linalool chính. Mùi của hạt ngò không giống lá ngò: hoa gỗ, hơi cay, không có vẻ sáp. Nó cho mùi trà một phần hoa khô, gần mùi hoa trong trà xanh hơn là mùi hoa trong bó hoa.
Linalool có một điểm cần giữ. Ở dạng tinh khiết, nó gần như không phản ứng trên da, nhưng khi oxy hóa, nó tạo ra hydroperoxide gây nhạy ứng. Trang thư viện khuyến nghị thêm 0,1 phần trăm BHT hoặc tocopherol, giữ chai tối và kín. Linalool cũng là một trong 26 chất gây dị ứng EU phải ghi nhãn khi vượt 10 ppm trong sản phẩm lưu trên da.
Cam hương và trà Earl Grey
Quả cam hương xanh vàng, vỏ dày, trồng chủ yếu ở Calabria, miền nam nước Ý. Tinh dầu ép lạnh từ vỏ, không qua nhiệt. Theo trang Calabria của thư viện, cam hương là nốt đầu của nước hoa kiểu cologne và của họ chypre, và cũng là hương của trà Earl Grey. Từ năm 2001, tên gọi tinh dầu cam hương Reggio Calabria được EU bảo hộ dưới dạng chỉ dẫn xuất xứ DOP.
Earl Grey là ví dụ rõ nhất cho việc mùi trà không chỉ là mùi lá. Một loại trà đen, thêm cam hương, và thứ người ta nhớ là sự gặp nhau giữa vị chát của lá và mùi sáng của vỏ cam. Trong nước hoa, cặp đó có thể dựng lại theo chiều ngược: cam hương làm trục, trà làm vết.
Cam hương ép lạnh có furocoumarin, trong đó có bergapten, gây phototoxic. Blend này dùng cam hương FCF, loại đã loại bỏ bergapten bằng chưng cất phân đoạn hoặc lọc hấp phụ. Theo thư viện, cam hương FCF không phototoxic và có thể dùng đến 16,6 phần trăm trên da theo ngưỡng bergapten của SCCNFP. Mùi của nó nhẹ hơn cam hương ép lạnh; một phần tính cách mất đi cùng furocoumarin.
Trong phân loại SFP, cam hương và thảo mộc cùng đứng trong nhánh cam chanh thảo mộc, mã A3. Một accord trà xanh nằm gần nhánh này: cam chanh ở trên, hoa và thảo mộc ở giữa, gỗ nhẹ ở dưới.
Mộc tê và trà hoa
Những chùm hoa nhỏ màu vàng cam, mùi mạnh đến mức nhận ra từ xa. Đó là mộc tê, Osmanthus fragrans, cây hoa của Đông Á. Ở Trung Quốc, hoa mộc tê được dùng trong trà, rượu, mứt và bánh; trà hoa mộc tê là một trong những cách dùng quen thuộc nhất.
Mùi của mộc tê phức tạp: hoa, mơ chín, da nhẹ, ngọt như mật. Phân tử chính là beta ionone, từ khoảng 8 đến 34 phần trăm, cùng dihydro beta ionone và gamma decalactone, phân tử cho nét mơ và kem. Cần khoảng 2.500 kg hoa tươi cho một ký chiết xuất, và nguồn chuẩn là Quế Lâm ở Trung Quốc.
Trong một accord trà, mộc tê kéo mùi về phía trà hoa: ngọt hơn, có trái cây, có chút da. Đó là hướng xa nhất của trà khỏi lá xanh. Một giọt mộc tê trong blend trà xanh đủ làm nó ấm lên rõ rệt; nhiều hơn, trà sẽ lùi lại sau hoa.
Blend trà xanh dưới đây không dùng mộc tê, vì mục tiêu là giữ phần lá. Nhưng mộc tê là lựa chọn đầu tiên khi muốn dịch blend sang một chén trà hoa, và thư viện ghi mộc tê không có giới hạn IFRA, nên việc thêm vào không bị ràng buộc bởi da.
Blend trà xanh của Lê Mai
Sáu mươi giọt trong một chai 30 ml, 10 phần trăm trong cồn nước hoa. Độ đậm này nhẹ hơn các blend khác trong loạt bài, gần eau de toilette, vì một mùi trà cần trong và thoáng. Chai 30 ml được chọn vì cùng lý do như bài da thuộc: một giọt trà trong chai 10 ml đã là 0,5 phần trăm, vượt giới hạn.
Cam hương FCF chiếm một phần ba blend, làm tầng trên sáng. Hạt ngò và neroli cùng mang linalool, cho phần hoa khô của trà xanh. Lá chanh, tinh dầu chưng cất từ lá và cành non cây chanh vàng, giàu citral, cho nét lá xanh sắc. Hoàng đàn chiếm gần một phần tư, nền gỗ nhẹ. Một giọt trà xanh đặt vị chát lên cả cấu trúc.
Trên que thử, cam hương và lá chanh mở ra trước, sáng và xanh. Sau khoảng nửa giờ, linalool của hạt ngò và neroli nổi lên, và blend có mùi gần nhất với một ấm trà vừa pha: hoa, lá, hơi cam. Sau vài giờ, còn lại hoàng đàn và một vệt hoa trắng.
Tỉ lệ giữa cam hương và hạt ngò là chỗ đáng chỉnh nhất. Cam hương nhiều hơn, trà nghiêng về phía Earl Grey, sáng và có vỏ cam. Hạt ngò nhiều hơn, trà khô hơn, gần với phần hoa gỗ của lá. Lá chanh và giọt trà thì giữ nguyên, vì cả hai đã ở sát giới hạn. Mọi thay đổi khác nên đi từng giọt một, thử lại trên que sau mỗi lần.
Lê Mai có nhiều tinh dầu trà trong tủ: trà xanh, trà trắng, trà đen. Mỗi loại có thể thay vào vị trí của giọt trà trong blend này, với cùng giới hạn một giọt cho chai 30 ml.
Trà xanh Lê Mai · cam hương, hạt ngò, lá chanh30 ml, 10% trong cồn nước hoa · 60 giọt tinh dầu
Hai tinh dầu giới hạn là trà và lá chanh. Trà: giới hạn IFRA 0,2 phần trăm trên da; một giọt trong chai 30 ml cho khoảng 0,17 phần trăm. Lá chanh: mức tối đa 0,6 phần trăm do citral và geraniol; ba giọt cho khoảng 0,5 phần trăm. Không tăng hai loại này ở chai 30 ml.
Cam hương dùng bản FCF, không phototoxic, tối đa 16,6 phần trăm; ở đây khoảng 3,3 phần trăm. Neroli không có giới hạn IFRA, khoảng 2 phần trăm. Hạt ngò khoảng 1,7 phần trăm, hoàng đàn khoảng 2,3 phần trăm, không có giới hạn cụ thể.
Blend giàu linalool và limonene, cần chai tối, kín, để lạnh; có thể thêm tocopherol theo khuyến nghị của thư viện. Linalool, citral, geraniol và limonene phải ghi nhãn dị ứng theo quy định EU nếu bán thành sản phẩm. Không dùng trên da tổn thương hay cho trẻ nhỏ, theo lưu ý của trang lá trà. Thử trên một vùng da nhỏ trước khi dùng rộng.
Từ trà xanh sang trà đen
Lá trà xanh được làm nóng nhanh ngay sau khi hái, bằng hơi nước hoặc sao khô, để dừng quá trình oxy hóa và giữ phần mùi xanh. Lá trà đen được làm héo rồi để oxy hóa hoàn toàn, đổi màu và đổi mùi. Trong nước hoa, sự khác nhau đó chuyển thành một thay đổi về tỉ lệ, không cần đổi toàn bộ công thức.
Để dịch blend về trà đen, bớt lá chanh và cam hương, thêm gỗ khô và một chút nhựa. Giọt trà xanh đổi thành giọt trà đen. Kết quả gần với bài về da thuộc, nơi trà đen cho vị chát cạnh pơ mu và mộc dược. Hai bài nối nhau bằng cùng một giọt.
Để dịch về trà hoa, thêm mộc tê như đã nói, hoặc tăng neroli. Để dịch về trà trắng, giảm hoàng đàn và giữ blend nhẹ hơn nữa. Mỗi hướng là một chén trà khác từ cùng một cây.
Trà xanh cũng đã có chỗ riêng trong lịch sử nước hoa. Eau Parfumée au Thé Vert của Bvlgari năm 1992 lấy trà làm nốt chính, theo danh sách trên trang lá trà của thư viện. Hơn ba mươi năm sau, mùi trà vẫn được dựng chủ yếu từ những thứ không phải lá trà.
Một chén trà dựng từ vỏ cam, hạt ngò và một giọt lá.
Lá trà đứng ở cuối danh sách. Mùi của nó vẫn đứng đầu.
A pot of green tea just poured, the steam carrying a smell of leaf, of flower and a trace of orange peel. The tea note in perfume almost never comes from tea leaves. It is rebuilt from linalool, bergamot, orange blossom and a trail of wood. This piece takes the smell of tea apart, then builds a green tea blend from essential oils alone.
The tea leaf and its smell
Every tea, green, white, oolong, black, comes from one plant: Camellia sinensis, family Theaceae, native to China and Southeast Asia. What sets them apart is how the leaves are handled after picking, and above all how far the leaves are allowed to oxidise.
Tea leaf extract does exist, but it is rare. The library's tea leaf page records it as a material with very limited production, used mainly in niche perfumery, with a characteristic black tea note. The odour constituents listed include linalool, phenylethanol and geraniol.
The larger problem is safety. Tea leaf extract sensitises skin at very low concentrations, 0.001 percent in guinea pig studies. IFRA limits it to 0.2 percent in body creams, oils and lotions, and the library advises against use on sensitive or damaged skin or for children under two.
Both facts lead to one conclusion. For a clear tea smell on skin, the tea leaf itself can only be a trace. The rest has to come from oils that carry the same molecules, or suggest the same impression.
Linalool: the floral part of tea
Linalool is present in more than 200 commercial oils. It smells floral, slightly woody, clean and light. In the smell of tea, linalool is the floral part a tea drinker notices when calling a pot fragrant.
Sources of linalool in an oil cabinet are wide. Ho leaf of the linalool chemotype holds 67 to 91 percent, rosewood 82 to 90 percent, coriander seed 59 to 88 percent. Neroli holds 31 to 54 percent; bergamot holds 4 to 20 percent linalool with 18 to 28 percent linalyl acetate.
In the tea blend below, coriander seed is the main source of linalool. Coriander seed does not smell like coriander leaf: floral and woody, slightly spicy, without any waxiness. It gives the tea a dry floral part, closer to the flower in green tea than to the flower in a bouquet.
Linalool needs one precaution. Pure, it is almost non-reactive on skin, but when it oxidises it forms hydroperoxides that sensitise. The library page recommends adding 0.1 percent BHT or tocopherol and keeping the bottle dark and sealed. Linalool is also one of the 26 EU allergens that must be labelled above 10 ppm in leave-on products.
Bergamot and Earl Grey
The bergamot fruit is greenish yellow with a thick peel, grown mainly in Calabria in southern Italy. The oil is cold pressed from the peel, without heat. According to the library's Calabria page, bergamot is the top note of cologne type perfumes and of the chypre family, and also the flavour of Earl Grey tea. Since 2001 the name of Reggio Calabria bergamot oil has been protected in the EU as a DOP, a protected designation of origin.
Earl Grey is the clearest example that the smell of tea is not only the smell of leaf. A black tea with bergamot added, and what stays in memory is the meeting of the leaf's astringency with the brightness of citrus peel. In perfume that pair can be rebuilt the other way round: bergamot as the axis, tea as a trace.
Cold-pressed bergamot contains furocoumarins, including bergapten, which is phototoxic. This blend uses FCF bergamot, from which bergapten has been removed by fractional distillation or adsorptive filtration. According to the library, FCF bergamot is not phototoxic and can be used up to 16.6 percent on skin under the SCCNFP bergapten threshold. It smells lighter than cold-pressed bergamot; part of its character leaves with the furocoumarins.
In the SFP classification, citrus and herbs stand together in the aromatic citrus branch, code A3. A green tea accord sits close to this branch: citrus above, flowers and herbs in the middle, light wood below.
Osmanthus and flower tea
Clusters of small yellow orange flowers, so strongly scented they can be noticed from a distance. This is osmanthus, Osmanthus fragrans, a flowering tree of East Asia. In China osmanthus flowers go into tea, wine, preserves and pastries; osmanthus tea is one of the most familiar uses.
Osmanthus smells complex: floral, ripe apricot, light leather, honey-sweet. Its main molecule is beta ionone, at roughly 8 to 34 percent, with dihydro beta ionone and gamma decalactone, the molecule behind its apricot and cream. It takes about 2,500 kg of fresh flowers for one kilogram of extract, and the benchmark source is Guilin in China.
In a tea accord, osmanthus pulls the smell towards flower tea: sweeter, fruity, with a hint of leather. It is the direction furthest from the green leaf. One drop of osmanthus in a green tea blend is enough to warm it noticeably; more, and the tea steps back behind the flower.
The green tea blend below does not use osmanthus, because the aim is to keep the leaf. But osmanthus is the first choice for moving the blend towards a cup of flower tea, and the library lists no IFRA limit for osmanthus, so adding it is not constrained by skin limits.
The Lê Mai green tea blend
Sixty drops in a 30 ml bottle, 10 percent in perfumer's alcohol. This strength is lighter than the other blends in the series, close to eau de toilette, because a tea smell needs to be clear and airy. The 30 ml bottle is chosen for the same reason as in the leather piece: one drop of tea in a 10 ml bottle is already 0.5 percent, over the limit.
FCF bergamot takes a third of the blend and brightens the top. Coriander seed and neroli both carry linalool, giving the dry floral part of green tea. Lemon leaf, distilled from the leaves and young twigs of the lemon tree and rich in citral, gives a sharp green leaf note. Cedarwood takes almost a quarter, as a light woody base. One drop of green tea lays astringency over the whole structure.
On a blotter, bergamot and lemon leaf open first, bright and green. After about half an hour the linalool of coriander seed and neroli comes up, and the blend smells closest to a freshly brewed pot of tea: flower, leaf, a little citrus. After a few hours, cedarwood remains with a trail of white flowers.
The ratio of bergamot to coriander seed is the part most worth adjusting. More bergamot, and the tea leans towards Earl Grey, bright and full of peel. More coriander seed, and the tea turns drier, closer to the floral woody part of the leaf. Lemon leaf and the tea drop stay as they are, since both are already close to their limits. Any other change should go one drop at a time, tested again on a blotter each time.
Lê Mai keeps several tea oils in its cabinet: green tea, white tea, black tea. Each can take the place of the tea drop in this blend, with the same one-drop ceiling for a 30 ml bottle.
Lê Mai Green Tea · bergamot, coriander, lemon leaf30 ml, 10% in perfumer's alcohol · 60 drops of essential oil
The two limiting oils are tea and lemon leaf. Tea: an IFRA limit of 0.2 percent on skin; one drop in a 30 ml bottle gives about 0.17 percent. Lemon leaf: a 0.6 percent maximum because of citral and geraniol; three drops give about 0.5 percent. Do not raise either in a 30 ml bottle.
The bergamot is FCF, not phototoxic, with a 16.6 percent maximum; here it sits at about 3.3 percent. Neroli has no IFRA limit and sits at about 2 percent. Coriander seed sits at about 1.7 percent and cedarwood at about 2.3 percent, with no specific limits.
The blend is rich in linalool and limonene and needs a dark, sealed, cool bottle; tocopherol can be added as the library recommends. Linalool, citral, geraniol and limonene must be labelled as allergens under EU rules if the blend is sold as a product. Not for damaged skin or young children, following the tea leaf page. Try it on a small patch of skin before wider use.
From green tea to black tea
Green tea leaves are heated quickly right after picking, by steam or dry roasting, to halt oxidation and keep their green smell. Black tea leaves are withered and then left to oxidise completely, changing colour and smell. In perfume that difference becomes a change of proportions, without rewriting the whole formula.
To move the blend towards black tea, reduce lemon leaf and bergamot, add dry wood and a little resin. The green tea drop becomes a black tea drop. The result comes close to the piece on leather, where black tea gives astringency beside pơ mu and myrrh. The two pieces are linked by the same drop.
To move towards flower tea, add osmanthus as described, or raise the neroli. To move towards white tea, reduce the cedarwood and keep the blend lighter still. Each direction is a different cup from the same plant.
Green tea already has its own place in perfume history. Bvlgari's Eau Parfumée au Thé Vert of 1992 takes tea as its main note, according to the list on the library's tea leaf page. More than thirty years later, the tea note is still built mostly from things that are not tea leaves.
A cup of tea built from citrus peel, coriander seed and one drop of leaf.
The tea leaf stands last on the list. Its smell still comes first.